
Türk tesisinin AB'ye gönderdiği her ton çelik ve alüminyumun artık bir sayısı var: gömülü emisyonu. AB'deki ithalatçı, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM, AB'deki adıyla CBAM) kapsamında ya tesisin doğrulanmış gerçek emisyonunu ya da Komisyon'un varsayılan değerini ek payıyla birlikte beyan ediyor. Bu not, 2026 varsayılan değerlerinin nereden geldiğini, sık ihraç edilen üç Türk ürünü için ne olduğunu ve gerçek veri kullanmanın ne gerektirdiğini özetliyor.
2026 varsayılan değerleri nereden geliyor?
Varsayılan değerler (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün Ek I'inde yer alıyor. Komisyon, Ek I ve Ek IV'ü 20 Temmuz 2026'da kabul edilen (AB) 2026/1740 sayılı Uygulama Tüzüğü ile düzeltti ve 2025/2621'in konsolide metninin "yakında" yayımlanacağını belirtiyor. Değerler ayrıca bir Excel dosyasında (sürüm 2, 6 Ağustos 2026) yayımlanıyor; bu dosya yalnızca bilgi amaçlı, bağlayıcı değerler tüzükte.
Değerler ülke ve ürün (GTİP/CN kodu) bazında belirleniyor. Ürün o ülke için listede yoksa ya da alanda "-" varsa beyan sahibi "Diğer ülkeler ve bölgeler" tablosunu kullanmak zorunda. Bu tablo, o ürün için emisyon yoğunluğu en yüksek on ihracatçı ülkenin ortalaması (Komisyon SKDM Soru-Cevap, 4.25–4.26).
Ek pay: 2026'da %10, 2028'den itibaren %30
Varsayılan değerler her yıl artan bir ek payla yükseltiliyor. Ek pay varsayılan değere uygulanıyor, doğrulanmış gerçek veriye değil.
| Sektör | 2026 | 2027 | 2028 ve sonrası |
|---|---|---|---|
| Demir-çelik, alüminyum, çimento, hidrojen | %10 | %20 | %30 |
| Gübre | %1 | %1 | %1 |
Kaynak: Komisyon SKDM Soru-Cevap (son güncelleme 15 Ekim 2026), 4.25. Komisyon, ek paylı varsayılan değerlerin gömülü emisyonu düşük göstermeyecek şekilde belirlendiğini, bu yüzden gerçek değer varsa kullanmanın "çoğu durumda" daha avantajlı olacağını ekliyor.
Üç yaygın ürün için Türkiye varsayılan değerleri
| GTİP/CN kodu | Ürün | Varsayılan değer, toplam (ton başına tCO2e) |
|---|---|---|
| 7214 20 00 | İnşaat demiri: nervürlü veya şekil verilmiş çubuklar | 2,310 |
| 7208 | Demir veya alaşımsız çelikten sıcak haddelenmiş yassı ürünler, genişliği ≥ 600 mm | 2,428 |
| 7601 | İşlenmemiş alüminyum | 1,700 |
Kaynak: Komisyon "Default values definitive period" Excel dosyası, Türkiye sayfası, sürüm 2 (6 Ağustos 2026), 2026/1740 sayılı Tüzük'e dayalı. Bu üç ürün için Türkiye tablosu yalnızca doğrudan emisyon veriyor; dolaylı emisyon "N/A". Herhangi bir rakama dayanmadan önce kendi GTİP kodlarınızı tüzükte kontrol edin.
Örnek hesap: 1.000 ton inşaat demiri
GTİP 7214 20 00 için Türkiye varsayılan değeri (ton başına 2,310 tCO2e) ve her yılın ek payıyla:
- 2026: 2,310 × 1,10 = ton başına 2,541 tCO2e; 1.000 ton için 2.541 tCO2e.
- 2027: 2,310 × 1,20 = ton başına 2,772 tCO2e; 2.772 tCO2e.
- 2028 ve sonrası: 2,310 × 1,30 = ton başına 3,003 tCO2e; 3.003 tCO2e.
Bu rakamlar gömülü emisyondur, sertifika adedi değildir. İthalatçının teslim edeceği sertifika sayısı, AB'deki ücretsiz tahsis düzeltmesi ve üretim ülkesinde fiilen ödenen karbon fiyatı düşüldükten sonra belirlenir. Aynı ürün için doğrulanmış yoğunluğunuz ek paylı varsayılan değerin altındaysa gerçek veri alıcınızın SKDM maliyetini düşürür; üstündeyse şimdilik varsayılan değer daha ucuzdur, ama ek pay arttıkça fark kapanır.
Gerçek emisyon kullanmak ne gerektiriyor?
- Doğrulama: 1 Ocak 2026'dan itibaren ithal edilen mallar için beyan edilen gerçek emisyonlar akredite bir SKDM doğrulayıcısı tarafından doğrulanmalı. Beyan sahibi, operatörün hesabını ve doğrulama raporunu SKDM beyanına ekler (Soru-Cevap 5.9).
- İlk yıl fiziki saha ziyareti: Doğrulayıcı tesisi ilk kez fiziki olarak ziyaret etmek zorunda; sanal ziyaret ya da muafiyet ancak sonraki yıllarda ve sıkı koşullarla mümkün (Soru-Cevap 5.15).
- Doğru yıl: 2026'da ithal edilen mallar için raporlama dönemi 2026. 2026'ya ait doğrulanmış gerçek emisyon yoksa varsayılan değer kullanılmak zorunda (Soru-Cevap 5.17).
- YDD kısayolu yok: Yaşam döngüsü değerlendirmesi (LCA) ya da yaşam döngüsü envanteri veri tabanlarından alınan emisyon faktörleri kabul edilmiyor (Soru-Cevap 4.24).
- Zamanlama: Ulusal akreditasyon kuruluşlarının ilk SKDM akreditasyonlarını Eylül 2026 civarında vermesi, doğrulama işinin 2027 başında yapılması bekleniyordu (Soru-Cevap 5.12).
Gerçek veri ne zaman kazandırır, ne zaman kazandırmaz?
Kendi yoğunluğunuzu ürün ürün ek paylı varsayılan değerle karşılaştırın. Değeriniz belirgin şekilde düşükse ve AB'ye giden hacim izleme ve doğrulama maliyetini taşıyacak kadar büyükse gerçek veri kazandırır. Küçük ya da tek seferlik sevkiyatlarda veya üretim rotanız varsayılan değerden daha yoğunsa kazandırmayabilir. Doğrulamanın bedelini kimin ödeyeceğini ve SKDM maliyetinin fiyata nasıl yansıyacağını her AB alıcısıyla konuşun. Bu kararı SKDM'de gerçek emisyon mu, varsayılan değer mi? raporumuzda ele alıyoruz.
Önemli tarihler
SKDM sertifikalarının satışı 1 Şubat 2027'de başlıyor. 2026 ithalatı için ilk yıllık SKDM beyanının son günü 30 Eylül 2027 (Soru-Cevap).
Sıkça sorulan sorular
SKDM'de varsayılan değer nedir?
Doğrulanmış gerçek veri olmadığında AB'deki beyan sahibinin kullandığı, Komisyon'un ülke ve GTİP kodu bazında belirlediği ton başına gömülü emisyon değeridir. 2026 değerleri, 2026/1740 ile düzeltilen 2025/2621 sayılı Uygulama Tüzüğü'nün Ek I'inde yer alır.
Varsayılan değere ne kadar ek pay eklenir?
Demir-çelik, alüminyum, çimento ve hidrojende 2026 için %10, 2027 için %20, 2028'den itibaren %30; gübrede 2026'dan itibaren %1 (Komisyon SKDM Soru-Cevap, 4.25).
Gerçek emisyon kullanmak için doğrulama şart mı?
Evet. 1 Ocak 2026'dan itibaren ithal edilen mallar için beyan edilen gerçek emisyonlar akredite bir SKDM doğrulayıcısınca doğrulanmalı ve doğrulama raporu beyana eklenmeli (Soru-Cevap 5.9).
Türkiye için ürünümün değeri yoksa ne olur?
Ürün Türkiye için listede yoksa ya da alanda "-" varsa beyan sahibi "Diğer ülkeler ve bölgeler" tablosunu kullanır; bu tablo emisyon yoğunluğu en yüksek on ihracatçı ülkenin ortalamasıdır (Soru-Cevap 4.25–4.26).
Ürün karbon ayak izi (LCA/EPD) verimiz gerçek emisyon yerine geçer mi?
Hayır. Yaşam döngüsü değerlendirmesi ya da yaşam döngüsü envanteri veri tabanlarından alınan emisyon faktörleri SKDM gömülü emisyon hesabında kabul edilmiyor (Soru-Cevap 4.24).
Verinizin nerede durduğunu görmek için 2 dakikalık SKDM hazırlık testini yapın. Sertifika fiyatları ve TR ETS bağlantısı için SKDM 2026: güncel sertifika fiyatı ve TR ETS yazımıza bakın. SKDM veri hazırlığı çalışmamız alıcınızın istediği dosyayı hazırlıyor.
Kaynaklar
- Avrupa Komisyonu, CBAM legislation and guidance (erişim 9 Kasım 2026): taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism/cbam-legislation-and-guidance_en
- Avrupa Komisyonu, Default values definitive period (Excel, sürüm 2, 6 Ağustos 2026, Türkiye sayfası; yalnızca bilgi amaçlı): taxation-customs.ec.europa.eu/document/download/1c05d211-80cb-4aaa-8ef0-e08005a95d7e_en?filename=DV%20correcting%20act_final%20update_06.08.xlsx
- Avrupa Komisyonu, CBAM Questions and Answers, son güncelleme 15 Ekim 2026, bölüm 4.24–4.26, 5.9, 5.12, 5.15, 5.17: taxation-customs.ec.europa.eu/document/download/013fa763-5dce-4726-a204-69fec04d5ce2_en
Bu notu saklayın
Bağlantıyı ve ilgili PDF’i e-postanıza gönderelim; sonra okuyun veya bir iş arkadaşınıza iletin.
Tarihler ve kaynaklar en son 9 Kasım 2026 tarihinde kontrol edildi. Genel bilgidir, hukuki görüş değildir.
